Nieuws
De vereniging
Activiteiten-kalender
Archeologische activiteit
Publicaties

Documentatiecentrum HADOC | Archief

Archiefinstellingen over Koekelare
Bibliografie
Plaatsnaamkunde
Over Koekelare
Links
Prijs Triphon Dereeper
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
 
spaenhiers vzw
archeologisch-historische kring van Koekelare
Plaatsnaamkunde (Toponymie)
Bovekerke | Koekelare | Zande
 
 
 
Typonymie
 
Het college van Burgemeester en Schepenen riep naar aanleiding van een nieuw geactualiseerd
gemeentelijk stratenplan, de medewerking in van enkele heemkundigen om via de "Roepsteen"
enkele wijk- en oude straatnamen toe te lichten.
 
Een kernredactie (T. Dereeper, J. Heus, R. Seys) geeft het hele jaar 2002 in schuifjes wat uitleg over
de bestaande straatnamen. Er zijn er meer dan honderd en vooral de laatste 30 jaar kwamen er
tientallen bij. In 1970 bedroeg de totale lengte van de Koekelaarse straten al meer dan de afstand
van Koekelare naar Brussel. Nu zitten we al een heel eind boven de 100 km.
 
Het aangeven van de juiste woonplaats kende een lange ontwikkeling. De Franse bezetters brachten
ca. 1800 de huisnummers van de 'platse' aan. Die 'revolutionairen' wilden immers alles meten,
wegen, nummeren, ... Iedere inwoner moest passen in hun statistieken.

Bronnen & achtergrondinformatie
 
In 1846 werden de toenmalige straatnamen opgetekend in de Atlas der Buurtwegen. Die bevindt zich nog altijd in het gemeentehuis. Ruim een eeuw later, in 1956, actualiseerde het gemeentebestuur de toestand en gaf iedere inwoner een huisnummer, een kant de onpare, de andere de parenummers telkens netjes elkaar opvolgend vanuit het centrum.

Toch gebruikten toen de meeste inwoners nog de wijknamen om iemands woonplaats aan te geven. Ze spraken dan van 'hij is van de Platse, zij woont op of over de Berg, of aan het Kanon, ...'. Daarom een bijdrage met een overzicht van de wijknamen in het midden van vorige eeuw. Een aantal straatnamen verwijzen trouwens naar die wijken zoals de Belhutte- en de Bisschophoekstraat.
Gegevens over straat- en wijknamen zijn pas vanaf de 16e eeuw te controleren. Van dan af weten we iets af over het bestaan, de datering en de schrijfwijze.
We geven op basis van de aantekeningen van T. Dereeper een voorbeeld, nl. de Bergstraat, die van de Ichtegemstraat tot de Steenstraat loopt en bijna 10 eeuwen de scheiding tussen de parochies en de gemeenten Ichtegem en Koekelare vormt.
 
- In Couckelaere … an den berchmuelen wech die comt van de berchstraete, Kerkrekeningen Ichtegem 1549.
- metten oosthende up de berchstrate Dischrenten 1521, nr. 49.
- de Berchstrate ande oostsyde Kerkrenten 1522, nr. 112c
- diemen heet de Berchstrate Kerklanden 1522, nr. 81
- oosthende upde berchstrate Ibidem, nr. 101
- metten oosthende op de berchstraete Dischrenten 1659, nr. 46
- oosthende opde berchstraete Kerkrenten 1659, nr. 97
- de berchstraete ande oostsyde ende ant noorthende Kerklanden, 1659, nr. 2
- metten noorthende in de berchstraete Omloper, 1711, 1e begin, art. 114
- de berghstraete Omloper, 1711, 1e begin, titel en passim.
- ende hier loopt een wegelken duere, genaemt 't bergstraetken Ferienboek Couckelare, 1741, f. 144
- de Bergh Straete te Couckelaere Ibidem, f. 143
- Bergstraat De Flou, dl. I, 809

Dit uiteraard onvolledig overzicht bevestigt dat de Bergstraat een respectabel verleden heeft en dezelfde naam behield wat meestal voor andere straten niet het geval is. Een studie met kaarten kan dan aantonen dat die straat een onveranderd verloop kende. Op basis van gegevens uit het Gemeente-archief kan dan nog nagegaan worden of bepaalde delen werden rechtgetrokken of verhard, of grachten werden ingekokerd, of de afzomende bomen werden vernieuwd, welke bebouwing er langs kwam.

 
Klik voor een overzicht van de raadplegingen.
 
Voor overname ter publicatie van gegevens over de straatnamen in 'De Roepsteen' en op de website is toelating van de eindredacteur J. Heus vereist (050 676112 of 0495 417353).